1
00:00:14,700 --> 00:00:16,600
Dəyişənlər, hər hansı bir məlumatı,

2
00:00:16,900 --> 00:00:19,800
proqramda yadda saxlayıb, sonra istifadə 
etmək üçündür.

3
00:00:20,300 --> 00:00:21,800
Dəyişənləri yaradarkən,

4
00:00:22,300 --> 00:00:23,700
ad və qiymət veririk.

5
00:00:24,000 --> 00:00:25,000
Əvvəlki dərsdə,

6
00:00:25,300 --> 00:00:26,700
a dəyişənini elan edərək,

7
00:00:26,800 --> 00:00:28,200
ona qiymət vermişdik.

8
00:00:29,100 --> 00:00:31,200
Dəyişənlərin adlandırılması üçün,

9
00:00:31,500 --> 00:00:33,700
biz, istənilən sözdən istifadə edə bilərik.

10
00:00:34,000 --> 00:00:34,500
Məsələn,

11
00:00:34,600 --> 00:00:36,800
əvvəlki dərsdə, ədədləri toplayarkən,

12
00:00:37,200 --> 00:00:39,800
a və b dəyişənlərindən istifadə elədik.

13
00:00:40,200 --> 00:00:41,500
Lakin, bu cür adlar,

14
00:00:41,600 --> 00:00:42,700
çaşdırıcı ola bilər.

15
00:00:43,300 --> 00:00:44,300
Daha yaxşı olar ki,

16
00:00:44,600 --> 00:00:45,300
"ədəd 1",

17
00:00:45,800 --> 00:00:47,300
vəyaxud "toplanan" kimi

18
00:00:47,500 --> 00:00:48,700
adlardan istifadə edək.

19
00:00:49,300 --> 00:00:51,000
Belə olan dəyişənlərin adı

20
00:00:51,100 --> 00:00:52,900
və məqsədi daha yaxşı yadda qalır.

21
00:00:53,700 --> 00:00:54,700
Məsələn,

22
00:00:56,400 --> 00:00:57,600
götürək bir qutu,

23
00:00:59,400 --> 00:01:01,700
qutunu bir dəyişən kimi təsəvvür edə bilərik.

24
00:01:02,300 --> 00:01:03,700
Gəlin, qutuya ad verək,

25
00:01:04,000 --> 00:01:04,500
Məsələn,

26
00:01:04,900 --> 00:01:05,500
yazaq,

27
00:01:06,500 --> 00:01:07,300
"rəqəm".

28
00:01:08,000 --> 00:01:09,000
Biz yazırıq,

29
00:01:14,700 --> 00:01:15,500
"rəqəm".

30
00:01:16,000 --> 00:01:16,500
Bu, bizim

31
00:01:18,100 --> 00:01:19,000
dəyişənimizdir

32
00:01:19,500 --> 00:01:21,000
və biz dəyişənimizin içinə,

33
00:01:21,300 --> 00:01:23,300
hər hansı bir ədədi daxil edə bilərik.

34
00:01:23,500 --> 00:01:24,100
Məsələn,

35
00:01:24,300 --> 00:01:25,200
5 rəqəmi.

36
00:01:25,500 --> 00:01:27,800
Biz onu, bu qutuya daxil etdikdə,

37
00:01:28,300 --> 00:01:31,300
yəni, "rəqəm" dəyişənini əlavə etdikdə,

38
00:01:31,600 --> 00:01:34,100
artıq, bizim dəyişənimizin qiyməti 5 olur.

39
00:01:34,700 --> 00:01:36,400
Biz, bunu dəyişə də bilərik.

40
00:01:36,500 --> 00:01:38,200
Biz 5-i çıxardırıq

41
00:01:38,500 --> 00:01:39,900
və daha sonra,

42
00:01:40,000 --> 00:01:41,500
23 əlavə edirik.

43
00:01:41,900 --> 00:01:42,700
və bununla da,

44
00:01:42,900 --> 00:01:44,200
bizim "rəqəm" dəyişənimiz

45
00:01:44,400 --> 00:01:45,700
23-ə bərabər olur.

46
00:01:46,300 --> 00:01:47,100
Dəyişənlər,

47
00:01:48,200 --> 00:01:50,400
hansı məlumatı saxladıqlarından asılı olaraq,

48
00:01:50,600 --> 00:01:52,200
müxtəlif tiplərdə ola bilir.

49
00:01:52,500 --> 00:01:53,200
Biz, bu kursda,

50
00:01:53,300 --> 00:01:56,300
sətir və ədəd tipli dəyişənlərdən istifadə 
edəcəyik.

51
00:01:56,700 --> 00:01:58,000
Dəyişən adları,

52
00:01:58,100 --> 00:02:01,500
hərf və  altdan xətt işarəsi ilə başlamalıdır.

53
00:02:02,600 --> 00:02:03,700
Daha sonra, hərf

54
00:02:03,800 --> 00:02:06,800
altdan xətt və ya rəqəmlərdən istifadə edilə 
bilər.

55
00:02:07,000 --> 00:02:07,800
Məsələn,

56
00:02:07,900 --> 00:02:08,600
özün

57
00:02:09,500 --> 00:02:10,100
öyrən

58
00:02:11,600 --> 00:02:12,500
Durğu işarələri

59
00:02:12,800 --> 00:02:14,500
və riyazi əməllərdən

60
00:02:14,700 --> 00:02:16,700
dəyişən adında istifadə etmək olmaz.

61
00:02:17,200 --> 00:02:18,900
Durğu işarələri,

62
00:02:19,100 --> 00:02:19,800
və

63
00:02:20,100 --> 00:02:22,300
riyazi əməllərdən

64
00:02:23,100 --> 00:02:25,100
dəyişən adı kimi istifadə etmək olmaz.

65
00:02:25,900 --> 00:02:27,900
Phytonda müəyyən sözlər var ki,

66
00:02:28,100 --> 00:02:29,400
bunlar, kompüterə

67
00:02:29,600 --> 00:02:31,400
əmr vermək üçün istifadə olunur.

68
00:02:31,900 --> 00:02:34,800
Bunlar, Phyton dilinin xüsusi açar sözləridir.

69
00:02:34,900 --> 00:02:38,800
Və, o sözləri indi siz, ekranda görəcəksiniz.

70
00:02:39,300 --> 00:02:39,900
Məsələn,

71
00:02:40,100 --> 00:02:40,700
for,

72
00:02:41,700 --> 00:02:42,200
in,

73
00:02:43,600 --> 00:02:44,400
while,

74
00:02:45,900 --> 00:02:46,500
true,

75
00:02:48,000 --> 00:02:49,000
false,

76
00:02:50,100 --> 00:02:50,900
import,

77
00:02:51,900 --> 00:02:52,600
və s..

78
00:02:53,700 --> 00:02:55,400
Dəyişən adlarında hərflərin,

79
00:02:55,500 --> 00:02:59,000
kiçik və ya böyük olmasına diqqət etmək lazımdır.

80
00:02:59,200 --> 00:03:00,000
Məsələn,

81
00:03:00,100 --> 00:03:02,300
a=5

82
00:03:02,600 --> 00:03:04,800
və A=5

83
00:03:05,300 --> 00:03:07,400
fərqli dəyişənlər kimi hesab edilir.

84
00:03:08,300 --> 00:03:11,000
Dəyişənlər hansı məlumatı saxladıqlarından 
asılı olaraq,

85
00:03:11,500 --> 00:03:13,700
müxtəlif tiplərdə ola bilərlər.

86
00:03:13,900 --> 00:03:15,000
Biz, bu kursda,

87
00:03:15,300 --> 00:03:18,300
sətir və ədədi tipli dəyişənlərdən istifadə 
edəcəyik.

88
00:03:18,500 --> 00:03:20,000
"Sətir" tipli dəyişənlərin

89
00:03:20,400 --> 00:03:22,800
qiyməti dırnaq işarəsi daxilində yazılır.

90
00:03:23,700 --> 00:03:24,200
Məsələn,

91
00:03:25,700 --> 00:03:26,600
hello

92
00:03:27,000 --> 00:03:27,800
world

93
00:03:28,300 --> 00:03:29,400
bərabərdir

94
00:03:29,500 --> 00:03:31,000
Salam

95
00:03:31,400 --> 00:03:32,200
Dünya.

96
00:03:33,400 --> 00:03:34,200
Vəyaxud,

97
00:03:34,400 --> 00:03:37,600
ad=Orxan

98
00:03:38,800 --> 00:03:40,000
Ədəd tipli dəyişənlərin

99
00:03:40,100 --> 00:03:41,700
qiyməti isə, olduğu kimi yazılır.

100
00:03:42,100 --> 00:03:42,700
Məsələn,

101
00:03:42,900 --> 00:03:44,600
bayaq göstərdiyimiz kimi,

102
00:03:44,700 --> 00:03:45,700
a ədədinə,

103
00:03:45,800 --> 00:03:48,800
biz 5 qiymətini mənimsətmişdik.

104
00:03:48,900 --> 00:03:50,200
Bu cür dəyişənlər,

105
00:03:50,300 --> 00:03:51,900
"ədəd" tiplərinə nümunədir.

106
00:03:52,800 --> 00:03:55,800
Dərslərimiz boyu, çoxlu praktiki tapşırıqları 
etdikdə,

107
00:03:56,200 --> 00:03:58,500
bu qaydalara vərdiş edərək, öyrənəcəyik.