1
00:00:00,00 --> 00:00:03,900
Dầu từ lâu đã được miêu tả là một lời nguyền.

2
00:00:04,000 --> 00:00:09,500
Những nước sở hữu nó sẽ nằm trong những nước 
giàu nhất thế giới, nhưng hiếm khi đống

3
00:00:09,600 --> 00:00:11,400
của cải đó rơi vào đúng người.

4
00:00:12,000 --> 00:00:18,600
Ví dụ, biểu đồ này hiện rõ một tương quan 
tiêu cực giữa thu nhập từ dầu ở một trục

5
00:00:18,700 --> 00:00:20,900
và mức độ dân chủ, ở trục khác.

6
00:00:21,500 --> 00:00:27,700
Cái này đã được chứng minh bằng một cái lước 
qua các nước sản xuất nhiều nhất - Nga, Ả-rập 
Xê-út, I-rắc,

7
00:00:27,800 --> 00:00:29,700
UAE, và cứ thế.

8
00:00:30,400 --> 00:00:34,400
Danh sách này càng nổi bật hơn khi chỉnh 
theo bình quân đầu người.

9
00:00:34,500 --> 00:00:39,300
Mấy nước nhỏ với trữ lượng lớn ,có vẻ, chết 
chắc rồi.

10
00:00:39,400 --> 00:00:44,400
Đó là ngoại trừ một điểm kì lạ: Na-uy.

11
00:00:44,500 --> 00:00:47,100
Thử coi bạn tìm được nó không.

12
00:00:47,200 --> 00:00:51,200
Ở bên trái là một nước có 5.3 triệu người.

13
00:00:51,300 --> 00:00:58,200
Chỉ có 2.2% diện tích đất nó là trồng được, 
khiến nó cực kì dựa dẫm vào dầu - 1.7 triệu

14
00:00:58,300 --> 00:01:02,000
thùng đó được nó sản xuất mỗi ngày.

15
00:01:02,100 --> 00:01:05,400
Cái ở bên phải là nhà của 4.2 triệu người.

16
00:01:05,500 --> 00:01:11,100
Nó có 0.6% đất có thể canh tác và sản xuất 
2.6 triệu thùng mỗi ngày.

17
00:01:11,200 --> 00:01:15,900
Đâu là nước độc tài, xâm phạm nhân quyền 
hàng loạt, Kuwait,

18
00:01:16,000 --> 00:01:21,100
và cái nào là nước được xếp hạng là nước 
dân chủ nhất thế giới, Na-uy?

19
00:01:21,200 --> 00:01:26,500
Giờ, bạn có thể nói rằng một nền dân chủ 
tự do như Na-uy được miễn nhiễm từ ban đầu 
khỏi những hậu quả

20
00:01:26,600 --> 00:01:28,200
tồi tệ nhất của dầu.

21
00:01:28,300 --> 00:01:33,800
Những đại diện chính phủ của họ chắc chắn 
rằng họ sẽ không bao giờ trở nên tham nhũng, 
vô luật hay

22
00:01:33,900 --> 00:01:35,900
độc tài như các nước khác.

23
00:01:36,000 --> 00:01:42,300
Sau tất cả, Na-uy không phải là nước sản 
xuất lượng lớn dầu mà giữ được nền dân chủ 
và giảm thiểu

24
00:01:42,400 --> 00:01:43,000
tham nhũng.

25
00:01:43,100 --> 00:01:47,300
Ca-na-da và Hoa Kì cũng hợp với thể loại 
này.

26
00:01:47,900 --> 00:01:53,900
Nhưng có lẽ nó là nước duy nhất không làm 
dụng hay phí phạm tiềm năng của nó.

27
00:01:54,000 --> 00:01:59,300
Ví dụ như Alberta, nó có một số dân giống 
nhau và cả hai đều đầu tư số tiền đen

28
00:01:59,400 --> 00:02:01,400
của họ vào quỹ quốc gia.

29
00:02:01,500 --> 00:02:04,000
Nhưng mà những điểm tương đồng đến đó là 
hết.

30
00:02:04,100 --> 00:02:09,800
Quỹ của Alberta giờ đáng giá 18 triệu đô-la 
- một con số có thể nghe ghê lắm, nhưng

31
00:02:09,900 --> 00:02:13,600
chỉ chia được 4000$ cho mỗi dân.

32
00:02:13,700 --> 00:02:20,200
Quỹ của Na-uy ,ở mặt khác, có giá trị lên 
đến 1.3 nghìn tỉ đô.

33
00:02:20,300 --> 00:02:26,200
Chia cho 5 triệu, đó là 245,000 đô la Mĩ 
mỗi người!

34
00:02:26,300 --> 00:02:32,700
Giả sử cần 3,000$ mỗi tháng để sống trong 
Oslo, tất cả mọi người Na-uy có thể từ đó 
mà

35
00:02:32,800 --> 00:02:37,900
nghỉ việc của họ và sống tự do tự tại trong 
7 năm nếu nó đều được phân chia đầy đủ.

36
00:02:38,400 --> 00:02:45,000
Làm thế nào mà Na-uy thống trị Vàng Đen theo 
một cách mà ngay cả Ca-na-da, hay Mĩ, hay 
bất kì nước nào

37
00:02:45,100 --> 00:02:46,400
trên thế giới có thể?

38
00:02:47,600 --> 00:02:49,300
Được tài trở bởi Brilliant.

39
00:02:49,400 --> 00:02:54,500
Học toán, khoa học và khoa học máy tính một 
cách tự nhiên với đường link ở phần mô tả.

40
00:02:55,600 --> 00:03:00,700
Khác với nhiều nước, Na-uy không hề vội vã 
lập khoan lấy dầu bởi vì một phần là nó không

41
00:03:00,800 --> 00:03:02,500
tin là ở đây có dầu.

42
00:03:02,600 --> 00:03:07,900
Các nhà khảo sát của họ đã viết trong một 
chú thích: "Khả năng tìm được than, dầu hay 
lưu huỳnh trên thềm lục địa

43
00:03:08,000 --> 00:03:11,000
của bờ biển Na-uy có thể được loại bỏ."

44
00:03:11,100 --> 00:03:16,300
Và từ sự kiên nhẫn này, hay nói đúng hơn, 
sự thiếu quan tâm, sẽ sau này cho nó một 
lợi thế trong

45
00:03:16,400 --> 00:03:17,500
thương lượng.

46
00:03:18,300 --> 00:03:22,400
Năm 1959, Hà Lan đã có một phát hiện bất 
ngờ: thứ mà hóa ra là một cái bãi khí ga 
tự nhiên

47
00:03:22,500 --> 00:03:26,300
lớn nhất toàn cõi châu Âu.

48
00:03:26,700 --> 00:03:31,200
Mặc dù đa số được tìm thấy trên bờ, cái bãi 
trải dài dài đến tận bờ biển và vô

49
00:03:31,300 --> 00:03:32,400
đến biển Bắc.

50
00:03:33,000 --> 00:03:36,700
Nếu như, mọi nghĩ bắt đầu thắc mắc, liệu 
có còn nữa không?

51
00:03:37,100 --> 00:03:41,800
Khả năng này đặc biệt gây hấp dẫn với người 
Anh, khi tài chính họ đang trong cảnh thiếu 
thốn

52
00:03:41,900 --> 00:03:43,500
sau chiến tranh.

53
00:03:43,700 --> 00:03:48,600
Hàng dặm xanh trống rỗng đó đột nhiên có 
sự chú ý của mọi người.

54
00:03:49,100 --> 00:03:53,300
Chỉ có một vấn đề: Ai sở hữu cái gì?

55
00:03:54,000 --> 00:03:59,000
Không ai có thể đồng ý rằng đâu là nơi chủ 
quyền vùng biển của một nước kết thúc và 
nơi nước khác bắt đầu.

56
00:03:59,200 --> 00:04:04,200
Và trong đa số phiên bản của lịch sử, đây 
là lúc truyện tình Na-uy và dầu sẽ

57
00:04:04,300 --> 00:04:05,400
kết thúc.

58
00:04:05,500 --> 00:04:10,800
Đất nước được bao phủ bởi một cái rãnh sâu, 
ranh gioiws rõ ràng, thứ mà Anh quốc đã có 
thể

59
00:04:10,900 --> 00:04:16,600
nói là nơi hợp lí nhất để chia cách biển 
- để Na-uy với một phần nhỏ

60
00:04:16,700 --> 00:04:20,300
miếng bánh và một miếng qua sâu để dùng làm 
được gì.

61
00:04:20,700 --> 00:04:24,500
Nhưng như khi ngồi bàn đàm phán, nước Anh 
không có tâm trạng cho một cuộc tranh chấp 
biên giới dài dòng và

62
00:04:24,600 --> 00:04:28,700
chỉ muốn bắt đầu đi khoan.

63
00:04:28,800 --> 00:04:32,600
Nên thay vào đó, họ chỉ chia vùng biển làm 
đôi.

64
00:04:33,000 --> 00:04:39,900
Tốt hơn thế nữa cho Na-uy, đường trung gian 
tính thêm một vài trong số 240,000 đảo xa 
xôi của nó,

65
00:04:40,000 --> 00:04:43,300
như cái này, 10 dặm cách đất liền.

66
00:04:43,400 --> 00:04:48,800
Những chi tiết nhỏ như mấy này sẽ sau này 
sẽ sinh ra thêm hàng tỉ dô-la khi một mỏ 
dầu

67
00:04:48,900 --> 00:04:53,200
được phát hiện trên biên giới này - 85% chúng 
thuộc về Na-uy.

68
00:04:54,000 --> 00:04:58,200
Với các ranh giới giờ đã ổn thỏa, bây giờ 
cuộc chơi bắt đầu.

69
00:04:58,500 --> 00:05:04,200
Phillips bắt đầu trước bằng cách khoan 32 
cái giếng - tất cả chúng đều trống trơn.

70
00:05:04,300 --> 00:05:08,700
Nó nhìn có vẻ như là những kẻ hoài nghi có 
thể đã đúng ngay từ đàu - thực ra chả có

71
00:05:08,800 --> 00:05:13,100
tí dầu nào để mà tìm, và nó xin chính phủ 
được quyền để bỏ cuộc.

72
00:05:13,200 --> 00:05:18,000
Nhưng trong lúc nhiều nước đổ đống tiền để 
chi cho việc quyền được

73
00:05:18,100 --> 00:05:22,900
khoan, Na-uy đã thông minh hơn: bắt phải 
khoan ít nhất một khoản nhất định.

74
00:05:23,000 --> 00:05:28,900
Vì thế, chưa hoàn thành hợp đồng của nó, 
Phillips thử thêm một lần cuối và như định 
mệnh sắp đặt, cái

75
00:05:29,000 --> 00:05:32,200
giếng thứ 33 cuối cùng trúng vàng.

76
00:05:32,700 --> 00:05:34,900
Sau đó là thử thách thật sự.

77
00:05:35,000 --> 00:05:39,900
Với mùi tiền thơm phức trong gió, đến những 
gã Mĩ khổng lồ, những kẻ khét tiếng

78
00:05:40,000 --> 00:05:43,300
cống hiến rất ít cho nền kinh tế mà chúng 
khoan trong.

79
00:05:43,400 --> 00:05:48,600
Chúng sẽ nhảy vào, ôm chiên lợi phẩm và biến 
mất, để lại không một dấu vết.

80
00:05:48,700 --> 00:05:53,100
Một số còn ngăn cấm công nhân họ mang giày 
không làm từ Mĩ.

81
00:05:53,200 --> 00:05:57,400
Na-uy là David đối với những công ti dầu 
Goliath.

82
00:05:57,500 --> 00:06:00,100
Nhưng nó không có nhắm mắt mà bay.

83
00:06:00,200 --> 00:06:02,800
2 bài học lớn định hình cách mà nó tiếp cận.

84
00:06:02,900 --> 00:06:09,000
Thứ nhất, họ đã chứng kiến ở Hà Lan cách 
mà dầu mỏ có thể thiệt hại đến mức nào tới 
phần còn lại của nền kinh tế.

85
00:06:09,100 --> 00:06:14,600
Nó thậm chí còn có một cái tên: "Căn bệnh 
Hà Lan" - để chỉ khi nội tệ tăng giá, giảm 
đi

86
00:06:14,700 --> 00:06:19,100
sức cạnh tranh của nước đó - kết cục là có 
hại hơn có lợi.

87
00:06:19,600 --> 00:06:24,800
Thứ hai, chính quyền nó đã học tận mắt cách 
để đối phó với mấy công ti lớn chục năm

88
00:06:24,900 --> 00:06:28,800
về trước, khi nó phát triển hệ thống thủy 
điện rộng lớn của nó.

89
00:06:29,100 --> 00:06:31,700
Tất cả những sự chuẩn bị này được đền công 
xứng đáng.

90
00:06:33,800 --> 00:06:36,800
Trong lúc bọn Mĩ ăn hiếp Anh cho phép công 
ti nó được đối xử công bằng dưới pháp luật,

91
00:06:36,900 --> 00:06:40,100
ở Na-uy chính phủ hoàn toàn nằm trong kiểm 
soát.

92
00:06:40,200 --> 00:06:46,400
Dầu, trong đầu nó, không phải chỉ là một 
sản phẩm để đánh thuế, mà nó thuộc về người 
dân, những người mà có thể

93
00:06:46,500 --> 00:06:50,100
"vay" nó cho các công ti tư nhân để đổi lại 
phải giúp họ trich xuất nó.

94
00:06:50,400 --> 00:06:56,800
Cái khái niệm này có nghĩa là mức thuế ban 
đầu vì thế là 100%, không phải 0.

95
00:06:56,900 --> 00:07:04,800
Ngày nay, dầu chịu mức 22% thuế doanh nghiệp 
bình thường và thuế đặc biệt 56%,

96
00:07:04,900 --> 00:07:07,100
cộng lại là 78.

97
00:07:07,200 --> 00:07:13,200
Và khi nhà nước giữ đại đa số tiền lợi nhuận, 
nó chỉ làm thế sau một khám phá

98
00:07:13,300 --> 00:07:14,100
được phát hiện.

99
00:07:14,200 --> 00:07:17,600
Công ti tư nhân tự trả cho chuyến khám phá 
của họ.

100
00:07:17,700 --> 00:07:22,300
Cuối cúng, chính phủ Na-uy khôn ngoan thấy 
được dầu như là một phương tiện để đến một 
kết thúc,

101
00:07:22,400 --> 00:07:24,400
chứ chính nó không phải một kết thúc.

102
00:07:24,500 --> 00:07:29,800
Nó không bao giờ cho rằng, như nước khác 
đã làm, là dầu mỏ sẽ tự nhiên tạo ra việc 
làm.

103
00:07:29,900 --> 00:07:32,000
Nó biết là nó phải tạo ra chúng.

104
00:07:32,100 --> 00:07:36,700
Và để làm thế, nó cần bảo đảm rằng dầu chảy 
qua Na-uy.

105
00:07:36,800 --> 00:07:39,400
Đây không phải điều dễ dàng gì.

106
00:07:39,500 --> 00:07:44,500
Để đưa dầu lên mặt đất, nó đầu tiên cần phải 
vượt cái rãnh sâu của Na-uy, định hướng

107
00:07:44,600 --> 00:07:49,400
qua mấy cái vịnh hẹp ngoằn nghèo và phải 
tính thêm cả đường xá xa xôi, ống nước dài 
thòng lòng và cây cối um xuê.

108
00:07:49,600 --> 00:07:52,400
Nhưng nó cũng là một cơ hội.

109
00:07:52,500 --> 00:07:58,000
Cũng như ngành sản xuất cần lượng lớn nhân 
công cho phép Đông Nam Á nhanh chông công 
nghiệp hóa và

110
00:07:58,100 --> 00:08:04,200
chuyển sang những ngành tốt, nhiều lợi nhuận 
hơn, dầu mỏ giúp Na-uy phát triển một nền 
kinh tế rộng lớn hơn.

111
00:08:04,300 --> 00:08:09,400
Công nhân nhà nước được dặn là phải học từ 
đối tác nước ngoài của họ - để sao chép và

112
00:08:09,500 --> 00:08:11,100
sau đó thay thế họ.

113
00:08:11,200 --> 00:08:17,000
Ngày nay, dân lao động Na-uy có thể nằm trong 
hạng mục đắt nhất thé giới nhưng họ cũng 
nằm trong số

114
00:08:17,100 --> 00:08:18,200
giỏi nhất thế giới.

115
00:08:18,300 --> 00:08:23,800
Một ước tính được 200,000 người, hay 1 cho 
mỗi 14 công nhân trên thế giới có việc là 
do

116
00:08:23,900 --> 00:08:25,600
hệ quả của ngành công nghiệp này.

117
00:08:25,700 --> 00:08:28,400
Và dù thế, nó không bao giờ để mất đi lí 
trí.

118
00:08:29,400 --> 00:08:33,500
Biết rõ là cái nguồn tài nguyên hữu hạn này 
sẽ một ngày cạn kiệt, Na-uy

119
00:08:33,600 --> 00:08:37,900
tự đặt một giới hạn 90 triệu tấn mỗi năm.

120
00:08:38,000 --> 00:08:40,100
Sự kiên nhẫn là điều rất cần thiết.

121
00:08:41,200 --> 00:08:43,000
Không phải mọi chuyện đều diễn ra suôn sẻ.

122
00:08:43,100 --> 00:08:48,200
Đã có hàng trăm trực thăng rơi xuống, sự 
cố khi lặn, cháy và tràn dầu.

123
00:08:48,300 --> 00:08:53,700
Năm 1980, một giàn khoan lật úp xuống, khiến 
123 người chết.

124
00:08:53,800 --> 00:08:58,800
Nó là một hồi chung tỉnh giấc đắt đỏ và đau 
thương cho những quy định yếu kém của ngành.

125
00:08:58,900 --> 00:09:04,700
Và khi tiền bắt đầu đổ vào, nó không chắc 
rằng chính xac cần làm cái gì với

126
00:09:04,800 --> 00:09:05,600
cả đống đó.

127
00:09:05,700 --> 00:09:13,200
Giữa 1976 và 80, thu nhập từ dầu tăng lên 
một hệ số 15, cũng chỉ dẫn đến lạm phát.

128
00:09:13,300 --> 00:09:18,600
Khi mà giá dầu sụp đô vào năm 1986, Na-uy 
rơi vào một cuộc suy thoái.

129
00:09:18,700 --> 00:09:21,100
Thứ gì đó phải thay đổi.

130
00:09:21,500 --> 00:09:24,700
Giải pháp đương nhiên là đa dạng hóa.

131
00:09:24,800 --> 00:09:29,500
Năm 1990, nó tạo ra "Quỹ Chính phủ Thế Giới" 
- ngày nay là quỹ

132
00:09:29,600 --> 00:09:31,400
quốc gia lớn nhất thế giới.

133
00:09:31,500 --> 00:09:35,700
Nó sở hữu 1.5% toán bộ các công ti đại chúng 
trên địa cầu.

134
00:09:35,800 --> 00:09:40,600
Mọi thu nhập từ dầu của chính phủ đều được 
đầu tư vào danh mục đầu tư, giúp giảm sự 
thuộc

135
00:09:40,700 --> 00:09:42,800
của nước với giá dầu.

136
00:09:42,900 --> 00:09:48,700
Nhưng thứ gì, bạn có thể hỏi, ngăn một đảng 
dân túy khỏi tiêu hoang hết nó?

137
00:09:48,800 --> 00:09:54,300
Không phải cử chi sẽ thưởng những chính trị 
gia vì phân chia nó ngày hôm nay, hơn là 
thận trọng giữ gìn nó

138
00:09:54,400 --> 00:09:55,700
cho ngày mai?

139
00:09:55,800 --> 00:10:00,800
Để tránh điều này, nó lập ra một qui luật 
là chi tiêu chỉ có thể cao bằng mức thu về 
đã

140
00:10:00,900 --> 00:10:03,900
dự đoán - mà hiện nay là ở mức 3%.

141
00:10:05,300 --> 00:10:08,800
Con đường của Na-uy đến hiện tại còn xa để 
được gọi là hoàn hảo.

142
00:10:08,900 --> 00:10:10,900
May mắn cũng là một phần.

143
00:10:11,000 --> 00:10:17,300
Nhưng nó co thể nói thứ mà ít nước khác có 
thể: đó là nó đã biến một tài nguyên ngắn, 
hữu hạn

144
00:10:17,400 --> 00:10:21,400
thành một sự thịnh vượng lâu dài, qua nhiều 
thế hệ và được cảm thấy rộng rãi.

145
00:10:22,000 --> 00:10:27,000
Những ai trích nói rằng dầu thế nào đi nữa 
đã làm méo mó nền kinh tế - khi nhìn vào 
giá nhà đất

146
00:10:27,100 --> 00:10:32,900
cao của nước, hay sự thiếu quan tâm của trong 
phát triển năng lượng gió ngoài khơi như 
nước láng giềng nó,

147
00:10:33,000 --> 00:10:33,700
Đan Mạch.

148
00:10:33,800 --> 00:10:39,900
Dù những tranh cãi này có thật đến mấy, chúng 
cũng phản ánh những thành công vang dội của 
Na-uy.

149
00:10:40,000 --> 00:10:44,500
Các nước khác nhìn vào những vấn đề của nó 
với lòng ghen tị hơn là thương hại.

150
00:10:45,400 --> 00:10:51,500
TUy vậy, một câu hỏi bao trùm một bóng đen 
lên những thành tựu của nước này: Na-uy

151
00:10:51,600 --> 00:10:57,000
không nghi ngờ gì đã tốt với bản, nhưng nó 
đã tốt với thế giới chưa?

152
00:10:57,700 --> 00:11:03,800
Sau khi công ti dầu quốc gia bỏ chữ "dầu" 
khỏi tên nó vào năm 2018, ta thắc mắc

153
00:11:03,900 --> 00:11:09,600
dù do sự thiếu phô trương của Na-uy - những 
tòa nhà chọc trời của Ả-rập Xê-út và các

154
00:11:09,700 --> 00:11:15,600
dốc trượt tuyết ngay giữa sa mạc Dubai - 
không đơn thuần là sự khiêm tốn mà thực sự, 
một sự xấu hổ.

155
00:11:15,700 --> 00:11:21,700
Nổi bật giữa những đồng nghiệp dầu mỏ của 
nó, Na-uy khát vọng, ít nhất, là sự tự quản 
thúc tốt.

156
00:11:21,800 --> 00:11:28,200
Năm ngoái, 75% số xe mới, phi thương mại 
là chạy bằng điện, nhiều hơn hẳn nước nào

157
00:11:28,300 --> 00:11:29,300
khác.

158
00:11:29,400 --> 00:11:35,500
Và gần như tất cả điện năng của nó là từ 
năng lượng tái tạo - đa số là thủy điện.

159
00:11:35,600 --> 00:11:41,100
Mỉa mai thay, thu nhập từ dầu của nó từ chối 
đầu tư vào các công ti nhiên liệu hóa thạch.

160
00:11:41,200 --> 00:11:46,500
Tuy nhiên đừng có hiểu nhầm: chiến lược tài 
chính này giúp phòng ngừa rủi ro đối với 
giá dầu.

161
00:11:46,600 --> 00:11:48,300
Ngân hàng trung ương chính nó nói thế.

162
00:11:49,000 --> 00:11:53,600
Tất cả những sáng kiến xanh này có thể khiến 
một người xem bình thường cái ấn tượng là 
Na-uy

163
00:11:53,700 --> 00:11:57,100
đang dần chuyển sang một nền kinh tế hậu 
dầu mỏ.

164
00:11:57,200 --> 00:12:00,000
Sự thật, tuy nhiên, rất khác hẳn.

165
00:12:00,100 --> 00:12:06,200
Không chỉ là không giảm tí nào, mà sản lượng 
được dự tính là sẽ tăng - và đó là

166
00:12:06,300 --> 00:12:07,800
theo nguồn từ chính phủ.

167
00:12:07,900 --> 00:12:13,400
Lãnh đạo liên minh vừa mới được bầu của nước 
này đã kiên quyết từ chối cắt bỏ hoàn toàn 
dầu,

168
00:12:13,500 --> 00:12:16,800
và như nhiều cử chi, ưa thích một cách tiếp 
cận tiết chế hơn.

169
00:12:16,900 --> 00:12:23,500
Thị phần GDP, xuất khẩu và thu nhập của Nhà 
nước qua thời gian của dầu, xác nhận là mặt 
hàng này vẫn là

170
00:12:23,600 --> 00:12:28,400
một phần cốt lõi vủa nền kinh tế và nó vẫn 
sẽ tiếp tục như vậy trong nhiều năm tới.

171
00:12:28,500 --> 00:12:35,200
Trong năm 2006 và 10, nó đạt đến thỏa thuận 
mới với LHQ và Nga để mở rộng vùng lãnh hải 
của

172
00:12:35,300 --> 00:12:42,600
nó, mà giờ là 6.6 triệu ki-lô mét khối - 
gấp 17 lần diện tích đất của nó và gấp hai 
lần

173
00:12:42,700 --> 00:12:44,100
diện tích của Ấn Độ.

174
00:12:44,300 --> 00:12:50,400
Và khi chính số dầu của Na-uy làm tan băng 
ở bắc cực, làm các cuộc thám hiểm ở đó dễ 
dàng hơn,

175
00:12:50,500 --> 00:12:54,900
Nó sẽ chỉ càng thêm khuyến khích nó khai 
thác thêm dầu từ nó.

176
00:12:56,000 --> 00:13:01,700
Nếu Na-uy - một trong những nươi giàu có 
nhất thế giới, làm nhóc áp phích của chủ 
nghĩa môi trường,

177
00:13:01,800 --> 00:13:07,700
với cái nhìn đầu tiên của vẻ đẹp thiên nhiên 
và an toàn về mặt tài chính trong nhiều thập 
niên tới

178
00:13:07,800 --> 00:13:13,500
- không một cảm giác gấp rút nào, không chắc 
là có thể tìm được ở nơi nào khác.

179
00:13:13,600 --> 00:13:19,400
Thay vì tìm kiếm trong mình một ý chí vững 
mạnh, thế giới cần những giải pháp thực tế.

180
00:13:19,500 --> 00:13:24,800
Và bạn, người mà rõ ràng tận hưởng học hỏi 
về thế giới là người hoàn hảo để

181
00:13:24,900 --> 00:13:28,800
tìm chúng - cái mà bạn có thể bắt đầu làm 
với nhà tài trợ ngày hôm nay, Brilliant.

182
00:13:28,900 --> 00:13:33,900
Brilliant gần đây mới cập nhật các bài giảng 
của nó để khiến chúng thêm tương tác với 
chúng ta hơn bao giờ hết.

183
00:13:34,000 --> 00:13:38,500
Một trong những bài mà tôi thích nhất, để 
ví dụ, là Nguyên tắc cơ bản về Thuật toán, 
nơi mà bạn có thể học chỉ bằng

184
00:13:38,600 --> 00:13:42,800
cách duy chuyển qua lại các khối mã - nó 
cực kì dễ để bắt đầu dùng.

185
00:13:42,900 --> 00:13:48,700
Triết học của Brilliant, giống như tôi, là 
học không phải chỉ là học thuộc lòng kiến 
thức.

186
00:13:48,800 --> 00:13:54,300
Các bài giảng tương tác cao của nó về chủ 
đề từ năng lượng mặt trời, đến giải tích, 
lập trình và số liệu thống kê,

187
00:13:54,400 --> 00:13:57,000
sẽ khiến bạn tận hưởng quá trình học tập.

188
00:13:57,100 --> 00:14:04,100
200 người đầu tiên nhấp vào link trên màn 
hình ngay bây giờ sẽ nhận được giảm giá 20% 
phí đăng kí premium hằng năm,

189
00:14:04,200 --> 00:14:07,700
để bạn cso thể học theo một cách tự nhiên 
ngày hôm nay.