1
00:00:00,980 --> 00:00:03,660
Cześć, witajcie na moim kanale o ogrzewaniu 
elektrycznym.

2
00:00:03,660 --> 00:00:07,180
Dzisiaj porozmawiamy o uziemieniach i o tym 
czemu ich potrzebujemy?

3
00:00:07,180 --> 00:00:11,170
Zadaniem uziemienia jest usuwanie niebezpiecznych 
napięć z powierzchni urządzeń

4
00:00:11,170 --> 00:00:16,270
i zapewnienie że systemy bezpieczeństwa zadziałają 
z minimalnym opóźnieniem.

5
00:00:16,010 --> 00:00:22,040
Jak wiadomo, istnieją tylko jednofazowe i 
trójfazowe domowe systemy elektroenergetyczne,

6
00:00:22,700 --> 00:00:24,990
jest duża różnorodność systemów uziemiających.

7
00:00:24,990 --> 00:00:31,870
Istnieje kilka systemów ochrony do jednego 
kilowolta  opisanych w przepisach elektrotechnicznych:

8
00:00:31,870 --> 00:00:36,980
TN-C, TN-S, TN-C-S, IT i TT.

9
00:00:36,980 --> 00:00:39,840
Pierwsze litery oznaczają parametry uziemienia 
źródła zasilania,

10
00:00:39,840 --> 00:00:44,410
którym jest stacja transformatorowa dostarczająca 
prąd zmienny do odbiorcy.

11
00:00:44,410 --> 00:00:51,160
Litera "T" oznacza uziemiony przewód neutralny, 
a litera "I" oznacza izolowany przewód neutralny.

12
00:00:51,160 --> 00:00:56,020
Druga litera wskazuje na rodzaj uziemiania 
odkrytych części urządzeń:

13
00:00:56,020 --> 00:01:00,010
litera "T" oznacza, że odsłonięte elementy 
przewodzące są uziemione.

14
00:01:00,010 --> 00:01:06,680
Litera "N" oznacza że elementy przewodzące 
są połączone z uziemionym przewodem neutralnym,

15
00:01:06,680 --> 00:01:11,950
natomiast litery "C" i "S" określają stan 
zerowych przewodów ochronnych:

16
00:01:11,950 --> 00:01:16,680
"C" oznacza że są one połączone natomiast 
"S" oznacza przewody rozdzielone.

17
00:01:16,680 --> 00:01:21,970
Zobaczmy w jaki sposób energia elektryczna 
dostarczana jest do naszych domów.

18
00:01:21,970 --> 00:01:27,080
Odbiorniki zasilane są z elektrowni wytwarzających 
trójfazowy prąd zmienny niskiego napięcia.

19
00:01:27,080 --> 00:01:32,860
W celu zmniejszenia strat podczas przesyłu 
na duże odległości liniami energetycznymi

20
00:01:32,860 --> 00:01:37,620
napięcie jest zwiększane do kilkuset kilowoltów 
za pomocą transformatorów podwyższających.

21
00:01:37,620 --> 00:01:45,370
Następnie podstacje redukują napięcie do 
380 V za pomocą transformatorów obniżających.

22
00:01:45,370 --> 00:01:51,320
Później prąd elektryczny jest dostarczany 
do naszych domów poprzez trójfazowe lub jednofazowe 
obwody niskiego napięcia.

23
00:01:51,320 --> 00:01:56,870
Zasilanie trójfazowe odbywa się poprzez trzy 
przewody fazowe i jeden przewód neutralny.

24
00:01:56,870 --> 00:02:01,360
Napięcie pomiędzy przewodami fazowymi wynosi 
380 V,

25
00:02:01,360 --> 00:02:07,780
natomiast napięcie pomiędzy każdą fazą i 
przewodem neutralnym wynosi 230 V.

26
00:02:07,780 --> 00:02:11,010
W takim układzie obciążenie musi być jednakowe 
dla każdego przewodu fazowego.

27
00:02:11,010 --> 00:02:13,080
Jeżeli używany obwód jest jednofazowy,

28
00:02:13,080 --> 00:02:17,010
energia elektryczna jest dostarczana za pomocą 
dwóch przewodów:

29
00:02:17,600 --> 00:02:23,300
przewodu fazowego i przewodu neutralnego,pomiędzy 
którymi znajduje się napięcie 230 V.

30
00:02:23,600 --> 00:02:28,510
Aby zrozumieć sposób działania uziemienia 
narysujmy obwód stacji transformatorowej,

31
00:02:28,510 --> 00:02:35,010
w którym energia elektryczna dostarczana 
jest do odbiorcy trzema przewodami fazowymi: 
L1, L2 i L3.

32
00:02:35,010 --> 00:02:41,990
W skład obwodu wchodzi również przewód PEN, 
który oznacza uziemienie ochronne i przewód 
neutralny.

33
00:02:41,990 --> 00:02:46,290
Narysujmy również schemat mieszkaniowy, który 
zawiera rozdzielnicę wejściową,

34
00:02:46,290 --> 00:02:49,520
trójfazowy automatyczny wyłącznik prądu oraz 
szynę,

35
00:02:49,520 --> 00:02:54,590
do której podłączone są przewody wychodzące 
z urządzeń podstacji transformatorowej.

36
00:02:54,590 --> 00:02:57,070
Obwód domowy będzie zawierał odbiorniki trójfazowe 
i jednofazowe.

37
00:02:57,070 --> 00:03:04,850
Przewody trójfazowe są podłączone do odbiornika 
trójfazowego za pomocą wyłącznika automatycznego.

38
00:03:04,850 --> 00:03:08,450
Tylko jeden przewód fazowy jest podłączony 
do odbiornika jednofazowego.

39
00:03:08,450 --> 00:03:13,680
Zobaczmy teraz, jak uziemiane są odbiorniki 
trójfazowe i jednofazowe w różnych systemach 
uziemienia.

40
00:03:13,680 --> 00:03:16,780
Po pierwsze, rozważmy układ TN-C.

41
00:03:16,780 --> 00:03:22,510
Układ TN-C to układ, w którym przewód neutralny 
stacji transformatorowej jest solidnie uziemiony,

42
00:03:22,510 --> 00:03:28,770
a do domu wchodzą trzy żyły środkowe L1, 
L2, L3 oraz przewód PEN.

43
00:03:28,770 --> 00:03:32,980
Przewód PEN jest jednocześnie przewodem ochronnym 
i neutralnym,

44
00:03:32,980 --> 00:03:34,010
połączonym z obudowami urządzeń elektrycznych.

45
00:03:34,010 --> 00:03:37,740
Do gniazd podłączone są tylko dwa przewody,

46
00:03:37,740 --> 00:03:39,630
natomiast do obudów podłączony jest przewód 
PEN.

47
00:03:39,630 --> 00:03:43,020
Ten rodzaj zabezpieczenia nazywany jest neutralizacją.

48
00:03:43,020 --> 00:03:48,340
W przypadku awaryjnego zetknięcia przewodu 
fazowego z obudowami urządzeń elektrycznych

49
00:03:48,340 --> 00:03:52,810
następuje zwarcie i automatyczny wyłącznik 
odcina napięcie.

50
00:03:52,810 --> 00:03:57,960
Jest to system szeroko rozpowszechniony, 
stosowany w większości domów mieszkalnych.

51
00:03:57,300 --> 00:04:01,400
Jednak uziemienie ochronne nie jest przeznaczone 
do tego układu.

52
00:04:01,500 --> 00:04:07,370
Jakie są jego wady? Ponieważ przewód neutralny 
jest stale obciążany przez przepływający 
prąd elektryczny,

53
00:04:07,370 --> 00:04:09,970
może się on przepalić lub zerwać.

54
00:04:09,970 --> 00:04:15,850
Ze względu na skok napięcia, urządzenia często 
się psują i tracą uziemienie ochronne.

55
00:04:15,850 --> 00:04:20,980
Dlatego w przypadku kontaktu człowieka z 
przewodami elektrycznymi dochodzi do porażenia 
prądem.

56
00:04:20,980 --> 00:04:22,990
Jak można się zabezpieczyć w takim przypadku?

57
00:04:22,990 --> 00:04:28,970
Można to zrobić tylko poprzez zainstalowanie 
RCD (wyłącznik różnicowoprądowy)

58
00:04:28,970 --> 00:04:31,410
Zaletą tego systemu jest jego prostota i 
niski koszt,

59
00:04:31,410 --> 00:04:34,780
ale nie spełnia on nowoczesnych wymogów bezpieczeństwa.

60
00:04:34,780 --> 00:04:38,030
Porozmawiajmy teraz o systemie uziemienia 
TN-C-S.

61
00:04:38,030 --> 00:04:42,040
W chwili obecnej jest to bardzo często spotykany 
układ zasilania.

62
00:04:42,040 --> 00:04:49,080
Podobnie jak w poprzednim przypadku, jego 
przewód neutralny jest solidnie uziemiony 
w podstacji transformatorowej,

63
00:04:49,080 --> 00:04:55,360
Przewód PEN w urządzeniu wejściowym jest 
podzielony na zero przewodów roboczych i 
zero przewodów ochronnych.

64
00:04:55,360 --> 00:04:58,030
Ponadto szyna PE zostaje ponownie uziemiona.

65
00:04:58,030 --> 00:05:02,770
Wszystkie urządzenia domowe są połączone 
przewodem przez szynę PE.

66
00:05:02,770 --> 00:05:09,980
W ten sposób w układzie TN-C-S do urządzeń 
domowych doprowadzony jest przewód czterożyłowy

67
00:05:09,980 --> 00:05:14,590
składający się z trzech faz L1, L2 i L3 oraz 
przewodu PEN,

68
00:05:14,590 --> 00:05:19,960
natomiast do domu doprowadzony jest przewód 
pięciożyłowy składający się z trzech faz, 
przewodów N i PE

69
00:05:19,960 --> 00:05:28,490
W przypadku obwodu jednofazowego, po podzieleniu 
przewodu PEN na elementy N i PE,

70
00:05:28,490 --> 00:05:32,620
do domu wchodzą trzy przewody (fazowy, N 
i PE)

71
00:05:32,620 --> 00:05:41,510
Ich łączenie wewnątrz domu jest surowo zabronione. 
Ponadto przewody PEN i PE nie mogą być przerywane 
przez żadne automatyczne wyłączniki.

72
00:05:41,510 --> 00:05:44,050
Można przerwać tylko obwód przewodu N.

73
00:05:44,050 --> 00:05:53,430
Wadą tego systemu jest powstawanie niebezpiecznego 
napięcia w przewodzie PE (a co za tym idzie 
we wszystkich podłączonych do niego przewodach 
elektrycznych)

74
00:05:53,430 --> 00:05:58,650
w przypadku uszkodzenia przewodu PEN pomiędzy 
domem a źródłem zasilania.

75
00:05:58,650 --> 00:06:07,830
Dlatego w tym systemie wymagane jest odpowiednie 
zabezpieczenie przewodu PEN na całej jego 
długości oraz uziemienie na głównej szynie 
uziemiającej.

76
00:06:07,830 --> 00:06:12,060
Zaletami tego systemu są niski koszt, niezawodność 
i zerowe zabezpieczenie przed awarią.

77
00:06:12,060 --> 00:06:17,960
Z tych powodów system ten jest preferowany 
do stosowania w domach mieszkalnych.

78
00:06:17,960 --> 00:06:19,360
Następnie omówimy system uziemienia ТТ.

79
00:06:19,360 --> 00:06:25,080
Stosuje się go w przypadku, gdy nie jest 
możliwa ochrona przewodu PEN w układzie TN-C-S.

80
00:06:25,080 --> 00:06:28,510
Obwód ten można opisać w następujący sposób:

81
00:06:28,510 --> 00:06:32,780
przewód ten jest solidnie uziemiony przy 
źródle zasilania podstacji,

82
00:06:32,780 --> 00:06:36,930
natomiast przewód zasilający wewnątrz domu 
ma cztery żyły:

83
00:06:36,930 --> 00:06:39,640
trzy żyły fazowe i funkcjonalną żyłę zerową.

84
00:06:39,640 --> 00:06:45,040
Odsłonięte części przewodzące urządzeń są 
uziemione przez zacisk uziemiający typu szpilkowego.

85
00:06:45,040 --> 00:06:50,060
Dla tego systemu należy wykonać zabezpieczenie 
przed burzą i zainstalować RCD.

86
00:06:50,060 --> 00:06:52,730
Porozmawiajmy teraz o systemie TN-S.

87
00:06:52,730 --> 00:06:55,720
Jest to najbezpieczniejszy system zasilania,

88
00:06:55,720 --> 00:06:59,490
w którym zero przewodów ochronnych i zero 
przewodów roboczych

89
00:06:59,490 --> 00:07:02,510
jest rozdzielonych na całej długości obwodu,

90
00:07:02,510 --> 00:07:07,120
ponieważ rozdzielenie dwóch przewodów neutralnych 
odbywa się w podstacji transformatorowej.

91
00:07:07,120 --> 00:07:11,350
Napięcie trójfazowe jest dostarczane przez 
pięć przewodów,

92
00:07:11,350 --> 00:07:14,240
natomiast napięcie jednofazowe przez trzy 
przewody.

93
00:07:14,240 --> 00:07:18,040
System ten zapewnia bardzo wysoki poziom 
bezpieczeństwa

94
00:07:18,040 --> 00:07:20,040
w przypadku przepalenia się zera roboczego,

95
00:07:20,040 --> 00:07:23,490
koperty urządzeń elektrycznych pozostają 
uziemione.

96
00:07:23,490 --> 00:07:29,050
Niezależnie od stanu przewodu neutralnego 
zapewniona jest ochrona przed porażeniem 
prądem.

97
00:07:29,050 --> 00:07:33,360
System ten nie jest jednak powszechnie stosowany 
ze względu na wysoki koszt:

98
00:07:33,360 --> 00:07:37,150
w przypadku połączenia trójfazowego potrzeba 
pięciu przewodów,

99
00:07:37,150 --> 00:07:41,450
podczas gdy do połączenia jednofazowego wystarczą 
trzy przewody.

100
00:07:41,450 --> 00:07:44,950
Na koniec omówimy system uziemienia IT.

101
00:07:44,950 --> 00:07:51,960
W tym przypadku przewód neutralny źródła 
zasilania jest uziemiony za pomocą urządzeń 
o większej rezystancji.

102
00:07:51,960 --> 00:07:54,040
W innych przypadkach może być uziemiony.

103
00:07:54,040 --> 00:07:56,790
Nie ma funkcjonalnego przewodu neutralnego.

104
00:07:56,790 --> 00:08:00,460
Do zasilania odbiorników stosuje się minimalną 
liczbę przewodów.

105
00:08:00,460 --> 00:08:05,220
Wszystkie elementy przewodzące urządzeń elektrycznych 
są uziemione.

106
00:08:05,220 --> 00:08:12,040
System ten jest stosowany do oświetlenia 
awaryjnego w szpitalach, laboratoriach lub 
jednostkach specjalnego przeznaczenia.

107
00:08:12,040 --> 00:08:16,530
Mam nadzieję, że spodobał Ci się ten film 
i okazał się przydatny!

108
00:08:16,530 --> 00:08:23,040
Proszę podziel się swoimi pomysłami, polub 
ten filmik i zasubskrybuj mój kanał, aby 
nie przegapić nowych ciekawych filmów.

109
00:08:23,040 --> 00:08:26,000
Do zobaczenia wkrótce, pa!