1
00:00:05,100 --> 00:00:11,000
Powiedziano mi, że wielu inteligentnych ludzi 
w historii wierzło w Boga,

2
00:00:11,100 --> 00:00:17,200
to prawda, ale podczas gdy zastanawiasz się 
nad tego znaczeniem, chciałbym abyś wzięła 
pod uwagę Marcusa.

3
00:00:17,300 --> 00:00:22,100
To jest Marcus, i jest on bardzo inteligentnym 
facetem.

4
00:00:22,200 --> 00:00:27,000
Marcus usłyszał na prawdę niedorzeczne twierdzenie 
z anonimowego źródła,

5
00:00:27,100 --> 00:00:31,000
natychmiast temu nie uwierzył i kontynuował 
swój dzień jak by nigdy nic.

6
00:00:31,100 --> 00:00:36,800
Później Marcus usłyszał jak jego znajomy 
głosi to samo nierzeczne twierdzenie,

7
00:00:36,900 --> 00:00:42,800
pomimo jego niedorzeczności, Marcus ufał 
jego źródłu, więc faktycznie w to uwierzył,

8
00:00:42,900 --> 00:00:51,100
ale ponieważ to twierdzenie nie jest przecież 
prawdą, możesz pomyśleć, że nie trudno będzie 
przekonać Marcusa, że nie powinien w to wierzyć,

9
00:00:51,200 --> 00:00:56,400
i rzeczywiście, na tym etapie przekonanie 
go o prawdzie może nie być zbyt trudne,

10
00:00:56,500 --> 00:00:59,200
w końcu przecież jest inteligentnym facetem.

11
00:00:59,300 --> 00:01:01,800
A teraz zmieńmy sytuację,

12
00:01:01,900 --> 00:01:07,400
powiedzmy, że Marcus był wychowywany od urodzenia, 
żeby wierzyć w to niedorzeczne twierdzenie,

13
00:01:07,500 --> 00:01:13,000
w tym przypadku będzie o wiele ciężej przekonać 
Marcusa, że to twierdzenie nie jest prawdą,

14
00:01:13,100 --> 00:01:19,600
w końcu było mu ono wpajane i regularnie 
utwierdzane przez całe jego życie przez jego 
rodziców,

15
00:01:19,700 --> 00:01:27,600
tych samych ludzi, którym natura każe mu 
ufać najbardziej - bez względu na ich wiedzę 
na ten temat, lub brak wiedzy...

16
00:01:27,700 --> 00:01:29,700
...na temat faktycznej prawdy.

17
00:01:29,800 --> 00:01:32,700
Zmieńmy sytuację jeszcze raz,

18
00:01:32,800 --> 00:01:37,300
powiedzmy, że Marcus nie tylko był wychowany 
od urodzenia, aby wierzyć w to niedorzeczne 
twierdzenie,

19
00:01:37,400 --> 00:01:46,100
ale że społeczeństwo ludzi żyjących wśród 
Marcusa i rodziny również było wychowane 
wierząc w to samo niedorzeczne twierdzenie,

20
00:01:46,200 --> 00:01:52,400
w tym przypadku Marcus będzie utwierdzony 
w swojej wierze przez wielu ludzi spoza gona 
jego najbliższych,

21
00:01:52,500 --> 00:01:55,500
wliczając w to, prawdopodobnie, jego partnerkę.

22
00:01:55,600 --> 00:02:00,400
Jego wierzenie będzie uważane za normę, a 
wszystko co jest z nim sprzeczne będzie uważane 
za...

23
00:02:00,500 --> 00:02:01,200
...obce...

24
00:02:01,300 --> 00:02:02,800
...i niewłaściwe...

25
00:02:02,900 --> 00:02:09,500
Teraz będzie na prawdę ciężko przekonać Marcusa, 
że to niedorzeczne twierdzenie jest fałszem.

26
00:02:09,600 --> 00:02:15,500
Zmieńmy sytuację jeszcze raz poprzez zwykłe 
dodanie wielu lat do tego efektu,

27
00:02:15,600 --> 00:02:19,800
powiedzmy, że to niedorzeczne twierdzenie 
utrzymuje się od wielu pokoleń,

28
00:02:19,900 --> 00:02:25,200
społeczeństwo Marcusa jest zaledwie najmłodszym 
spośród społeczeństw, które zostało wychowane 
w tej wierze,

29
00:02:25,300 --> 00:02:30,100
że to niedorzeczne twierdzenie, poprzez lata, 
spowodowało wytworzenie się tradycji,

30
00:02:30,200 --> 00:02:35,500
tradycji które zapewniają radość, równowagę, 
utożsamienie i wygodę,

31
00:02:35,600 --> 00:02:38,600
te tradycje dały początek instytucjom.

32
00:02:38,700 --> 00:02:44,200
To niedorzeczne twierdzenie przetoczyło się 
jak lawina, nabierając rozpędu,

33
00:02:44,300 --> 00:02:48,900
i mamy teraz święta, podczas których czci 
się różne jego elementy,

34
00:02:49,000 --> 00:02:55,300
całe budowle poświęcone odprawianiu rytułałów 
niedorzecznego twierdzenia,

35
00:02:55,400 --> 00:03:03,400
uzupełniane specjalnymi zawodami, hierachiami, 
uniformami, szkołami, i inspirującymi dziełami 
sztuki we wszystkich formach przekazu,

36
00:03:03,500 --> 00:03:09,800
naturalnie wykrzstałcił się skrajny podział 
na klany, spajając ludzi wierzących w to 
niedorzeczne twierdzenie,

37
00:03:10,100 --> 00:03:15,900
tym samym wpływając na politykę od najsłabszych 
form rządu, do najpotężniejszych form rządu.

38
00:03:16,000 --> 00:03:23,600
Ten skrajny podział na klany powoduje także 
naznacznie i wykluczenie ze społeczeństwa 
każdego, kto nie wierzy w to niedorzeczne 
twierdzenie,

39
00:03:23,700 --> 00:03:26,700
nawet wśród znajomych i rodziny.

40
00:03:26,800 --> 00:03:34,100
W przeszłości, a w niektórych regionach nawet 
po dziś dzień, pozwalano torturować i zabijać 
niewiernych.

41
00:03:34,200 --> 00:03:44,200
W tym momencie nie tylko to niedorzeczne 
twierdzenie staje się oczywistą prawdą, ale 
sama prawda staje się oczywistą niedorzecznością.

42
00:03:44,300 --> 00:03:52,900
Przekonanie Marcusa na tym etapie staje się 
bezcelowym wysiłkiem, jako że ktokolwiek 
kto niesie prawdę jest nie tylko niedorzeczny,

43
00:03:53,000 --> 00:03:56,700
ale też dziwny, wypaczony, a nawet...

44
00:03:56,800 --> 00:03:58,200
...zły.

45
00:03:58,300 --> 00:04:01,100
Zmieńmy stuację po raz ostatni,

46
00:04:01,200 --> 00:04:04,900
powiedzmy, że to niedorzeczne twierdzenie 
zawiera w sobie pewne zastrzeżenie,

47
00:04:05,000 --> 00:04:11,300
że wiara w nie gwarantuje najwspanialszą 
z nagród, a nie wierzenie najgorszą z kar.

48
00:04:11,400 --> 00:04:19,800
Teraz Marcus ma już nie tylko gigantyczną 
zachętę do wierzenia w coś, co już i tak 
było mu uporczywie wpajane od urodzenia,

49
00:04:19,900 --> 00:04:25,000
ma też zachętę do szerzenia tego niedorzecznego 
twierdzenia wśród tych, którzy nie są tego 
świadomi,

50
00:04:25,100 --> 00:04:29,900
lub przekonać niewierzących, tak aby oni 
także mogli być zbawieni.

51
00:04:30,000 --> 00:04:36,200
W ten sposób, wykorzystując dobroć Marcusa, 
to niedorzeczne twierdzenie powiela się,

52
00:04:36,300 --> 00:04:41,100
sprawiając, że ludzie już nie tylko myślą, 
ze powinni w to wierzyć, ale że muszą w to 
wierzyć.

53
00:04:41,200 --> 00:04:51,400
Dodając to do wszystkich wcześniej wymienionych 
będzie po prostu niesamowite, jeśli Marcus 
kiedykolwiek będzie w stanie zobaczyć to 
niedorzeczne twierdzenie jako fałsz, którym 
jest,

54
00:04:51,500 --> 00:04:54,800
pomimo tego, że jest przecież inteligentnym 
facetem.

55
00:04:54,900 --> 00:05:02,300
Śmieszny fakt dotyczący prawdy jest taki, 
że prawda pozostanie prawdą nawet jeśli nie 
jest wpajana od urodzenia,

56
00:05:02,400 --> 00:05:11,900
prawda nie potrzebuje indoktrynacji, wspólnot, 
tradycji, instytucji, rządów, skruchy, naznaczania, 
podziału na klany, zachęty ani kary.

57
00:05:12,000 --> 00:05:19,100
Ale bez tego wszystkiego, to niedorzeczne 
twierdzenie po prostu by zniknęło i nigdy 
nie ujrzało światła dziennego.

58
00:05:19,200 --> 00:05:28,000
Prawda jednak pozostanie prawdą, możliwą 
do odkrycia nawet jeśli nikt nie szerzy jej 
ostrzem miecza, celownikiem pistoletu,

59
00:05:28,100 --> 00:05:34,500
wybuchem bomby, czy poprzez rodziców do ich 
dzieci.

60
00:05:34,600 --> 00:05:47,900
W pewnym momencie, kiedyś, być może, któregoś 
dnia, Marcus zada sobie pytanie - dlaczego 
to niedorzeczne twierdzenie potrzebuje tylu 
brudnych sztuczek, żeby w nie wierzono.