1 00:00:00,00 --> 00:00:04,900 Video này được tài trở bởi CuriousityStream. Dùng đường link ở dưới phần mô tả 2 00:00:05,000 --> 00:00:09,800 để bắt đầu xem hàng ngàn tập phim tài liệu và có được quyền truy cập vào dịch vụ dạy học trực tuyến mới của 3 00:00:09,900 --> 00:00:12,800 chúng tôi, Nebula, mà không tính thêm phí. 4 00:00:12,900 --> 00:00:17,200 Một tuần mỗi năm - Từ tháng Một hay tháng Hai 5 00:00:17,300 --> 00:00:24,000 - nhà ga, bến xe buýt, đường xá và sân bay Trung Quốc đều tập nập khách du lịch. Tết 6 00:00:24,100 --> 00:00:29,900 Trung Hoa là sự kiện di cư của con người lớn nhất quả đất, với gần như 400 triệu người về lại 7 00:00:30,000 --> 00:00:37,300 quê nhà của họ. Để so sánh, lễ Tạ ơn chứng kiến 50 triệu người về quê, lễ hành hương Arba'een, 8 00:00:37,400 --> 00:00:43,900 40 triệu, Kumbh Mela Ấn Độ, 30. Thay vì cho phép công nhân mỗi năm 9 00:00:44,000 --> 00:00:49,000 nghỉ không mất lương, các nhà máy và công ti Trung Quốc dừng hoàn toàn mọi hoạt động trong hai tuần trong 10 00:00:49,100 --> 00:00:54,900 năm: vào lúc Tết Nguyên Đoán và ngày Quốc Khánh. Những "Tuần Lễ Vàng" này thử thách sự giới hạn 11 00:00:55,000 --> 00:01:03,300 hệ thống giao thông đẳng cấp thế giới của Trung Quốc. Nhiều những phí đường độ đắt đỏ khét tiếng 12 00:01:03,400 --> 00:01:06,100 của nước này, cái mà thường được thiết kế để hạn chế lái xe, được gỡ bỏ, tạo ra 40km 13 00:01:06,200 --> 00:01:13,100 hay 25 dặm dài đường tắc nghẽn. Vé tàu và máy bay bán sạch trong vài phút, giá thành tăng ngất ngưỡng và 14 00:01:13,200 --> 00:01:20,200 rồi, ngày Tết bắt đầu. Trẻ con nhận bọc bao đỏ chứa tiền lì xì, nhang 15 00:01:20,300 --> 00:01:27,000 được thắp để cúng dỗ tổ tiên và pháo hoa tỏa sáng trên bầu trời. Năm 2019, năm Kỷ Hợi được 16 00:01:27,100 --> 00:01:33,300 ăn mừng bằng những bức tượng khổng lồ ở siêu thị, xe diểu hành, biển quảng cáo và ở Hồng Kông, 17 00:01:33,400 --> 00:01:41,500 pháo hoa hình mũi lợn. Thứ duy nhất còn thiếu là heo... thật. Trong hai năm qua, 18 00:01:41,600 --> 00:01:48,000 một phần ba số lợn của Trung Quốc đã chết vì đại dịch động vật lớn nhất từng thấy, khiến giá thịt lợn 19 00:01:48,100 --> 00:01:53,800 tăng hơn gấp hai lần. Giờ, mất đi lượng lớn nguồn thực phẩm như vậy sẽ là thảm họa 20 00:01:53,900 --> 00:01:59,300 ở bất cứ đâu, nhưng đối với cái nước tiêu thụ thịt heo lớn nhất quả đất, dưới sự quản lí của một chính quyền 21 00:01:59,400 --> 00:02:04,300 mà quyền lực của nó phụ thuộc vào khả năng tăng chức lượng cuộc sống của nó, giữa một cuộc chiến tranh thương mại 22 00:02:04,400 --> 00:02:09,200 với cái nước mà cung cấp nó thức ăn cho lợn, là một khủng hoảng mà một vài cho là nguy hiểm hơn cho 23 00:02:09,300 --> 00:02:16,000 Bắc Kinh hơn là cuộc bầu cử tổng thống của Đài Loan, lệnh cấm Huawei, hay thậm chí là cuộc biểu tình Hồng Kông. 24 00:02:16,600 --> 00:02:18,400 "Khủng hoảng Thịt heo của Trung Quốc" 25 00:02:18,800 --> 00:02:24,000 Lợn là loài vật chăn nuôi lí tưởng. Chúng không cần nhiề chỗ, chúng đẻ 26 00:02:24,100 --> 00:02:30,300 khoảng 12 heo con hai lần một năm và chúng ăn gần như tất cả mọi thứ. Bởi vì thế, chúng đã 27 00:02:30,400 --> 00:02:36,100 từ lâu là một phần quan trọng trên bàn ăn của người Trung. Nhưng không phải là vì lí do mà bạn có thể nghĩ. 28 00:02:36,200 --> 00:02:42,100 Mao Trạch Đông gọi heo là "nhà máy phân bón chạy bằng bốn chân", ra lệnh cho chúng được cho ăn đồ thừa 29 00:02:42,200 --> 00:02:47,400 trong nhà còn sót lại để sản xuất là phân bón đầy dinh dưỡng để mà đổi lại, sản xuất thêm 30 00:02:47,500 --> 00:02:53,600 sản lượng ngữ cốc. Vì thế, mặc dù gần như mọi gia đình đều nuôi heo, ăn thịt heo trở thành một điều xa xỉ hiếm có, 31 00:02:53,700 --> 00:02:59,500 để dành cho những ngày lễ như Tết Nguyên Đán. Ngày nay, thịt heo vẫn được coi là một thứ xa xỉ, nhưng một thứ mà 32 00:02:59,600 --> 00:03:05,800 ai giờ cũng kì vọng. Khoảng một phần hai lượng thịt heo của thế giới được tiêu thụ ở Trung Quốc và đó không 33 00:03:05,900 --> 00:03:12,500 chỉ vì dân số nó đông. Tính theo trên đầu người, Trung Quốc, Hồng Kông và Ma Cao ăn 34 00:03:12,600 --> 00:03:19,800 nhiều thịt heo thứ tư thế giới. Còn ấn tượng hơn thế là mặc dù GDP đầu người 35 00:03:19,900 --> 00:03:28,900 $16,807 của Trung Quốc, so với hạng ba, Liên minh châu Âu $41,091. Thịt heo chiếm 36 00:03:29,000 --> 00:03:36,300 giữ hai phần ba tổng mọi loại thịt được tiêu thụ ở Trung Quốc, với gia cầm là 21%, thịt bò 8%, 37 00:03:36,400 --> 00:03:41,800 và cừu 5. Nhưng thậm chí những con số này không giải thích thỏa đoán nổi ám ảnh của người trung đới với 38 00:03:41,900 --> 00:03:49,000 lợn. Ở khắp cả nước, thịt heo gần như là nguyên liệu mặc định. Điểm tâm, bánh bao, cơm, 39 00:03:49,100 --> 00:03:54,300 mì, canh, thậm chí đôi lúc, món tráng miệng chứa thịt heo, dù là nó có ghi trên thực đơn hay 40 00:03:54,400 --> 00:04:01,100 không. Chữ thịt trong tiếng Trung, "ròu" là thịt heo theo đúng nghĩa đen. Tất cả những loại thịt khác 41 00:04:01,200 --> 00:04:08,900 phải được cụ thể. Bò, như ví dụ, là "niú", vậy nên thịt bò là "niú ròu". Cá, 42 00:04:09,000 --> 00:04:15,500 "Yú", thành "Yú ròu". Và cứ thế. Kí tự chữ Hán cho gia đình hoặc nhà, 43 00:04:15,600 --> 00:04:21,200 "Jiã" được tạo ra từ hai yếu tố hay kí tự - kí tự cho từ mái nhà dưới 44 00:04:21,300 --> 00:04:27,700 kí tự cho từ heo. Tất cả điều này nói lên rằng: thịt heo không chỉ là một loại thực phẩm ở Trung Quốc - nó đã 45 00:04:27,800 --> 00:04:33,700 in sâu trong trong văn hóa. Đó là lí do vì sao sự bùng phá Dịch Tả heo châu Phi của nó lại rắc rối đến vậy. 46 00:04:33,800 --> 00:04:39,100 Tin tốt là con vi-rút này không nguy hiểm đến con người. Tin xấu là nó về cơ bản 47 00:04:39,200 --> 00:04:45,400 là Ebola của lợn. Điểm khác biệt là Ebola không lây qua không khí, chỉ còn hoạt động trong một vài ngày 48 00:04:45,500 --> 00:04:52,400 ở nhiệt độ phòng và chỉ có khoảng 50% tỉ lệ tử vong. Dịch Tả heo châu Phi, trong khi đó, 49 00:04:52,500 --> 00:04:58,100 lan rộng ra như cháy rừng. Nó có trong mọi dịch cơ thể và tế bào của nạn nhân nó 50 00:04:58,200 --> 00:05:03,500 sẽ có triệu chứng nôn mửa, nhiệt độ cao và khó thở. Một vài biến dàng có 51 00:05:03,600 --> 00:05:09,500 100% tỉ lệ tử vong. Nhưng chết rồi cũng không ngăn được con vi-rút lan truyền. Nó sống trong 52 00:05:09,600 --> 00:05:15,500 phân và nước tiểu trong nhiều ngày và có thể phát tán qua ruồi, ve, sâu bọ, xe cộ, công cụ 53 00:05:15,600 --> 00:05:21,400 hay quần áo. Và bởi vì không có vắc-xin, giải pháp duy nhất là giết và chôn hết tất cả 54 00:05:21,500 --> 00:05:28,900 những con bị nhiễm. Kể từ năm 2019, con vi-rút đã đến Việt Nam, Cambochia, Mông Cổ, Triều 55 00:05:29,000 --> 00:05:35,300 Tiên, Hồng Kông và tất cả mọi tỉnh của Trung Quốc. Nguồn tin chính thức từ chính phủ Trung Quốc ước tính 56 00:05:35,400 --> 00:05:42,000 $140 tỉ tiền lỗ trực tiếp và cái chết của một phần tư số heo của thế giới. Mặc dù 57 00:05:42,100 --> 00:05:47,500 những con số này khả năng cao là sai. Bởi vì trợ cấp của chính phủ cho các trang trại bị ảnh hưởng được 58 00:05:47,600 --> 00:05:53,700 đặt thấp hơn giá thị trường, cả quan chức chính quyền địa phương lẫn chính nông dân được khuyến khích 59 00:05:53,800 --> 00:05:58,900 giấu và báo cáo thấp cái quy mô của đại dịch. Bất kể thế, chính quyền trung ương 60 00:05:59,000 --> 00:06:04,800 đơn giản là chả có nhiều lựa chọn. Nhiều nước dự trữ đồ tiếp tế khẩn cấp cho nổi ám ảnh 61 00:06:04,900 --> 00:06:12,000 quốc gia họ: Canada có lượng Dự trự Siro Phong Chiến lược, Hoa Kì có lượng Dự trữ Dầu hỏa 62 00:06:12,100 --> 00:06:18,000 và Trung Quốc, kể từ 2008, có lượng Dự trữ Thịt heo Chiến lược, bao gồm các trang trại sống và 63 00:06:18,100 --> 00:06:23,600 hàng chục nhà kho được bảo vệ nghiêm ngặc, nơi thịt heo đóng gói được đông lạnh và cho vào dây chuyền. Mỗi khi 64 00:06:23,700 --> 00:06:29,300 giá thành tăng, nguồn cung giảm hay trong những ngày trước Tết Nguyên Đán, chính phủ thả 65 00:06:29,400 --> 00:06:35,100 một phần vào trong thị trường. Số lượng thịt heo chính xác được coi là một bí mật quốc gia nhưng 66 00:06:35,200 --> 00:06:40,200 nó được cho là khoảng 200,000 tấn, mà nếu đem so sánh nhu cầu cho 50 67 00:06:40,300 --> 00:06:46,100 tấn của nước mỗi năm thì khó mà làm được gì trong một khủng hoảng có kích cỡ thế này. Chính phủ 68 00:06:46,200 --> 00:06:51,400 đã dỡ bỏ lệnh cấm vận, cố chăn giống lợn khổng lồ và hài nhà hàng đã buộc phải 69 00:06:51,500 --> 00:06:57,800 nấu chung với thịt chó hoặc thỏ. Giá thịt heo cao trinh diện trước Bắc Kinh không chỉ là một vấn đề kinh tế 70 00:06:57,900 --> 00:07:04,500 mà còn là một vấn đề chính trị. Vì đối với thế hệ già hơn, có được khả năng để được ăn thứ từng là mỗi năm mới có mỗi 71 00:07:04,600 --> 00:07:10,600 ngày là một biểu tượng và thứ nhắc nhở họ sự phát triển của đất nước. Khi mà thịt heo không còn có được hay quá 72 00:07:10,700 --> 00:07:16,200 đắt đỏ, ở mặt khác, khơi dậy những kí ức nghiệt ngã của thời kì đen tối và đói khổ của Trung Quốc. 73 00:07:16,300 --> 00:07:21,600 Mặc dù sự chú ý của cộng đồng quốc tế tập trung vào những câu chuyện như cac cuộc biểu tình Hồng Kông, thật dễ để 74 00:07:21,700 --> 00:07:27,200 quên rằng là chiến đấu vì nền dân chủ là một đặc ân mà chỉ những ai đã khá giã vừa phải mới có. 75 00:07:27,300 --> 00:07:32,100 Đối với hàng triệu người Hoa, mối quan tâm số một của họ là đặt thức ăn lên bàn, và mất đi nguồn 76 00:07:32,200 --> 00:07:38,200 chất đạm yêu thích của họ không chỉ đơn thuần là bất tiện. Thậm chí với những bao cáo cho thấy lạm phát 77 00:07:38,300 --> 00:07:43,700 đang chậm lại, nó sẽ chắc chắn mất nhiều năm để số lượng heo của Trung Quốc phuc hồi hoàn toàn. 78 00:07:43,800 --> 00:07:48,900 Trong tương lai, Trung Quốc dự đoán là sẽ chuyển ngành chăn nuôi lợn của nó sang các nhà máy 79 00:07:49,000 --> 00:07:54,700 công nghiệp lớn, cho nó sự kiểm soát chặt chẽ hơn trong những hoạt động của họ. Tuy nhiên, 80 00:07:54,800 --> 00:08:01,200 nó còn có một mặt tích cực: đại dịch đã cung cấp một cơ hội ngàn vàng để Trung Quốc đón nhận loại thịt được trồng nhân tạo 81 00:08:01,300 --> 00:08:06,900 và có tính lâu dài hơn. Ít hơn 2% dân số Trung Quốc hiện đang ăn chay và ăn thịt là 82 00:08:07,000 --> 00:08:12,800 một phần của đời sống người Hoa. Tuy nhiên thì trà cũng vậy, thế mà công ti như Starbucks 83 00:08:12,900 --> 00:08:19,500 và Luckin' Coffee đã chứng kiến sự phát triển bùng nổ ở Trung Quốc. Trong một khảo sát của 30 nước, 73% 84 00:08:19,600 --> 00:08:24,600 những người trả lời từ Trung Quốc nói là họ sẽ ăn một loại thịt thực vật - cao hơn 85 00:08:24,700 --> 00:08:30,100 bất kì nước nào khác, kể cả Ấn Độ. Và Bộ trưởng bộ Y Tế Trung Quốc đã ban hành các hướng dẫn trong 86 00:08:30,200 --> 00:08:37,400 2016 khuyến khích mọi người cắt lượng tiêu thụ thịt của họ còn nửa đến năm 2020. Không ai nghĩ là Trung Quốc sẽ đột nhiên 87 00:08:37,500 --> 00:08:42,300 trở thành lãnh đạo trong thịt trồng nhân tạo, nhưng 20 năm về trước, cũng chả ai đã 88 00:08:42,400 --> 00:08:48,900 đoán rằng nó sẽ trở thành thủ đô xe điện thế giới, hoặc lắp nhiều đường sắt tốc độ cao 89 00:08:49,000 --> 00:08:55,300 hơn cả thế giới cộng lại, hay gần như chỉ dùng duy nhất điện thoại để thoanh toán, thê nhưng 90 00:08:55,400 --> 00:09:01,900 thực tại là thế. Mô hình độc tài của Trung Quốc đã dẫn đến tiến bộ khoa học nhanh đến 91 00:09:02,000 --> 00:09:08,900 thần kì. Con heo có thể là thứ tiếp theo. Còn có một câu chuyện khác về Trung Quốc mà tôi hào hứng muôn 92 00:09:09,000 --> 00:09:13,700 kể nhưng chưa sẵn sàng để đăng lên. Tôi đã làm và đi công tác cho một video độc quyền, 93 00:09:13,800 --> 00:09:19,200 dài hơn sẽ sớm có trên Nebula, một dịch vụ giáo dục trực tuyến bởi một số trong cac 94 00:09:19,300 --> 00:09:25,800 youtuber yêu thích của bạn, trong đó có Kurzgesagt, CGP Grey, Kento Bento, Wendover Productions, 95 00:09:25,900 --> 00:09:31,200 Half as interesting, Tech Altar và Real Life Lore. Chúng tôi đã lương lượng được một ưu đãi đặc biệt với 96 00:09:31,300 --> 00:09:36,000 CuriousityStream, để bạn có thể đăng kí với đường link của tôi ở dưới phần mô tả, bạn sẽ không chỉ có 97 00:09:36,100 --> 00:09:41,200 danh mục của hàng ngàn bộ phim tài liệu của họ - trong đó có series này về Trung Quốc - nhưng cũng là 98 00:09:41,300 --> 00:09:46,900 quyền truy cập vào Nebula để bạn có thể xem nhiều các video của chúng tôi không quảng cáo cùng với mấy cái độc quyền. 99 00:09:47,000 --> 00:09:53,000 Phí đăng kí một năm đã ở mức chi trả được $20 một năm nhưng giờ, với Nebula, nó là một 100 00:09:53,100 --> 00:09:58,600 thỏa thuận cực kì tốt. Và, nếu bạn đủ nhanh, chỉ còn $12 cho ngày lễ. Khi 101 00:09:58,700 --> 00:10:03,600 bạn đăng kí với đường link của tôi, bạn sẽ nhận được một email chào mừng với quyền truy cập vào Nebula. Cảm ơn Curiousity 102 00:10:03,700 --> 00:10:07,000 Stream và bạn vì đã xem video này.