1
00:00:19,900 --> 00:00:24,900
"Орчин үеийн нүүдэлчдийн монгол хэлийг эзэмшихүй"

2
00:00:25,000 --> 00:00:38,000
Баярлалаа. За, сайн байцгаана уу? Намайг 
Алтансүхийн Янжиндулам гэдэг. Би 23 настай, 
Монгол хүн. Өнөөдөр би та бүхэнд монгол хэлний 
талаар лекц уншина.

3
00:00:38,100 --> 00:00:43,900
Би ер нь цөөхөн үгээр ярьж чаддаггүй юм л 
даа. Сая би монголоор "Намайг Янжаа гэдэг" 
гэж хэллээ.

4
00:00:44,000 --> 00:00:48,800
Би мактай, эднийх PC-тэй болохоор илтгэл 
маань ингээд давхардаж харагдаад байна л 
даа.

5
00:00:48,900 --> 00:00:53,700
Илтгэл маань цөөн хүн ярьдаг "жижиг" хэлийг 
хадгалан хамгаалах, ялангуяа эх хэлээ

6
00:00:53,800 --> 00:00:58,600
за тэгээд эх хэл нь монгол хэл бол монгол 
хэлээ хамгаалахын ач холбогдлын тухай юм.

7
00:00:59,000 --> 00:01:08,000
Миний нэр Янжаа. Ах, эгч, дүү нар маань намайг 
Янжаа "онээсан" гэдэг. Монголд бол "Янжаааа" 
гэнэ.

8
00:01:08,100 --> 00:01:18,800
Яагаад гэвэл ихэнхдээ л чанга хашгирч дуудна 
л даа. Харин хятадаар Ян Жа. Яг ингэж хэлэхгүй 
л бол өөр үг болоод хувирчихна.

9
00:01:18,900 --> 00:01:26,400
Тэгэхээр миний лекцийн сэдэв бол би, ерөнхийдөө 
миний эцэг эх гадаадад амьдарч байхдаа миний 
монгол хэлийг яаж хадгалж үлдсэн тухай юм.

10
00:01:26,600 --> 00:01:32,800
Бас мэдээж хэлийг хайрлан хамгаалах тухай. 
Яагаад гэвэл энэ бол чухал сэдэв.Бас яагаад 
чухал болох тухай нь ярина.

11
00:01:32,900 --> 00:01:37,000
За, юуны өмнө, энд Монгол хэл, Монгол улс 
гэж юу болохыг мэддэг хүн байна уу?

12
00:01:37,100 --> 00:01:45,700
"Оддын дайн" үзчихээд Монголын тухай мэдэхгүй 
байвал онцгүй юм болно шүү. За, тэгвэл Монголыг 
дэлхийн газрын зураг дээрээс олж чадах хүн 
байна уу?

13
00:01:46,000 --> 00:01:51,000
Сайн байна. Сайн байна. Ийм юм асууж байгааг 
минь уучлаарай. Гэхдээ,

14
00:01:51,200 --> 00:01:55,800
би өнгөрсөн долоо хоногт АНУ-д байхад нэг 
хүн надаас "Хаанаас ирсэн бэ" гэж асуухаар 
нь "Монгол" гэсэн чинь

15
00:01:55,900 --> 00:02:03,200
сүрхий харахаар нь "өө, би очиж үзсэн шдээ" 
гэх юм болов уу гэж бодтол "тэр чинь юу билээ? 
Мичиганы ойролцоо байдаг билүү" гэсэн. Тэгээд 
л...

16
00:02:03,300 --> 00:02:08,400
Битгий уурлаарай. Энд байгаа хүмүүс тэр хүнээс 
өөр гэдгийг мэдэж байгаа.Гэхдээ ...

17
00:02:08,600 --> 00:02:13,600
За. Монгол гэхээр хэдэн тогтсон ойлголт байдаг. 
Жишээлбэл, тал нутаг, тэр тал дээрх адуу 
мал,

18
00:02:13,700 --> 00:02:19,200
тэр тал дээр барьсан гэр. Зарим хүн "юрта" 
гэдэг. Гэхдээ зөв нэр нь "Гэр".

19
00:02:19,300 --> 00:02:28,100
Тал дээрээ нум сум харваж байна. Тал дээрээ 
морио унаад уралдаж байна. Бас Орос, Хятад 
хоёрын дунд байдаг. Зарим нь мэдэх байх.

20
00:02:28,200 --> 00:02:34,500
Чингис хаан, Алтан ордны улс гэх мэт.

21
00:02:34,700 --> 00:02:40,200
Хүмүүс "South Park"-ийн монголчууд хотын 
хэрэм рүү довтолж байгаа тухай нэг ангийг 
үзсэн гэж ирээд л ярьдаг.

22
00:02:40,300 --> 00:02:45,500
Надтай ингэж яриа өдөх гэж байгаа бол бүтэхгүй 
шүү.

23
00:02:45,800 --> 00:02:57,600
Гэхдээ Монголын тухай миний ойлголт маш өөр. 
Ихэнх хүмүүсийн төсөөлдөг, тогтсон ойлголтоос 
шал өөр.

24
00:02:57,800 --> 00:03:03,500
Социалист эсвэл социалист системээс ардчилалд 
шилжсэн улсад амьдарч байсан хүн байна уу?

25
00:03:03,600 --> 00:03:08,000
Хоёр гурван хүн дуртай дургүй гараа өргөж 
байна шүү.

26
00:03:08,100 --> 00:03:16,200
Хүйтэн дайн дуусчихсан байхад би хорвоод 
мэндэлсэн юм. Монгол Улс өмнө нь Зөвлөлтийн 
дагуул улс байсан.

27
00:03:17,700 --> 00:03:24,600
Бүс нутгийн ялгаа гарах л байх. Гэхдээ социалист 
системийг мэддэг хүмүүс үүнийг сайхан, утопи 
"мөрөөдөл" гэдгийг нь мэдэх байх.

28
00:03:24,700 --> 00:03:35,600
Гэхдээ "мөрөөдөл" төдий байгаагүй, харин 
ч нэлээн уйтгартай, хүнд хэцүү бодит байдал 
байсан гэдгийг тухайн улс оронд амьдарч байсан 
хүмүүс нь мэдэх байх аа.

29
00:03:35,700 --> 00:03:41,400
Намайг төрдөг жил их хүйтэн өвөл болсон гэсэн. 
Том хөнжлөөр өлгийдчихсөн байгаа биз? Дараагийн 
зураг дээр дахиад давхарлаад ороочихсон байна. 
Ийм л хүйтэн байсан байгаа юм.

30
00:03:41,500 --> 00:03:47,000
Гэрлүүд тодорч, бүдгэрээд л... Москвагийн 
зүгээс цахилгаан станцуудад өгдөг санхүүжилтээ 
зогсоочихсон байсан учраас.

31
00:03:47,100 --> 00:03:54,700
Бас намайг төрсөн гэж хэн ч эргэж ирээгүй 
гэж байгаа. Бүх зам бараг л 2 метр зузаан 
хөр цасанд дарагдчихсан байсан гэж ярьдаг.

32
00:03:54,800 --> 00:03:59,600
Тэр үед хүүхэд байсан болохоор энэ хүнд хэцүү 
зүйлсийг мэдээж санахгүй л дээ. Монголыг 
би үүнээс тэс өөрөөр төсөөлдөг.

33
00:04:01,800 --> 00:04:04,500
Монголын тухай миний дурсамжууд

34
00:07:30,000 --> 00:07:34,800